call-nhakhoa2000
Worldwide (+1) 714 587 2789
Việt Nam 1900 7799 20
link-fb-nhakhoa2000

Bệnh Mòn Răng

2018-09-03 11:13:06 175

Mòn răng là bệnh đa yếu tố thay đổi từ cá thể này sang cá thể khác. Mài mòn, cọ mòn và xoi mòn là ba nguyên nhân chính gây mòn răng. Bài viết này chúng tôi cung cấp thông tin về xoi mòn răng, một mô hình bệnh răng miệng ngày càng phổ biến mà chúng ta có thể nhận diện và kiểm soát bằng các chiến lược về chế độ ăn uống, lối sống, phòng ngừa, sử dụng các biện pháp hỗ trợ thích hợp.

NGUYÊN NHÂN

Xoi mòn là kết quả của sự mất khoáng mô răng do acid. . Các acid tấn công và hòa tan các lớp ngoài của men làm mất khoáng răng có nguồn gốc từ bên ngoài (các thức ăn, nước uống chứa acid) hay từ bên trong (dịch dạ dày hay acid mảng bám).  Có nhiều yếu tố liên quan đến việc phát sinh và phát triển của sự xoi mòn.

Yếu tố dinh dưỡng

Tiêu thụ quá nhiều thức ăn và nước uống có tính acid được coi là một yếu tố quan trọng dẫn đến xoi mòn răng.

Các loại acid trong chế độ ăn uống thường gặp bao gồm acid citric, acid ascorbic, sodium citrate, orthophosphoric, acid malic, acid carbonic vì chúng được dùng làm hương liệu hay chất bảo quản trong hầu hết các loại đồ uống có tính acid, các loại nước ngọt, nước uống thể thao, nước tăng lực, nước ép trái cây có tính acid, các loại rượu, thuốc có tính acid như aspirin, nước hồ bơi được chlor hóa không đúng quy cách là những nguồn acid có nguy cơ gây mòn răng, trong đó acid citric được biết có tiềm năng xoi mòn lớn hơn những acid khác và có thể có hại cho bề mặt răng.

Yếu tố người bệnh

Trong xoi mòn răng, các yếu tố nguy cơ bao gồm lối sống, thói quen vệ sinh răng miệng, tình trạng sức khỏe bệnh nhân.

Cách ăn uống (nhấm nháp, mút,…), thời gian, tần suất và vị trí của acid tấn công liên quan chặt chẽ với sự xoi mòn. Sự tiếp xúc của răng với acid suốt đêm cũng có thể dẫn đến xoi mòn do giảm sản xuất nước bọt. Nước bọt là trung tâm cân bằng và chống lại tiến trình mòn răng. Răng được bảo vệ chống mòn nhờ khả năng đệm, tạo màng, trung hòa acid của nước bọt. Lưu lượng và khả năng đệm của nước bọt lúc bình thường liên hệ trực tiếp với mòn răng. Cả nước bọt và màng giúp răng chống mài mòn nhờ khả năng bôi trơn cũng như trung hòa acid trong môi trường miệng. Nước bọt cũng làm giảm mất khoáng nhờ thành phần calcium và phosphate của nó.

Yếu tố nguy cơ khác trên bệnh nhân bị rối loạn tâm lý như chán ăn, chứng háu ăn, bệnh nhân bị trào ngược thực quản dạ dày là nguyên nhân chính làm dịch dạ dày đi vào thực quản và vào miệng là hệ quả của nôn hoặc trào ngược. Trào ngược được định nghĩa là sự chuyển động không tự nguyện của các chất trong dạ dày từ dạ dày vào miệng, gây ra bởi một số bất thường trong đường tiêu hóa. Nhìn chung, dịch dạ dày có tính acid vào miệng trong một thời gian xác định có thể xoi mòn răng. Mòn răng ở các bệnh nhân này thường xảy ở mặt nhai và mặt trong của răng hàm trên.

Ngoài các yếu tố nguy cơ trên, nghề nghiệp và thể thao cũng có thể dẫn đến xoi mòn. Người lao động trong các ngành công nghiệp hoá chất hoặc các chuyên gia nếm rượu có nguy cơ cao bị xoi mòn, do tăng tiếp xúc acid-răng. Tiêu thụ quá mức nước uống thể thao với độ pH thấp, hoặc tăng trào ngược dạ dày do tập thể dục quá sức có thể có liên quan với xoi mòn răng.

Các chế độ tập luyện nặng của vận động viên làm giảm khả năng bảo vệ của nước bọt. Sử dụng các loại thức uống thể thao có tính acid trong lúc bộ răng bị khô là yếu tố nguy cơ rất cao gây mòn răng. Chỉ một mình pH thì chưa đủ xác định khả năng xoi mòn của các loại thức uống có tính acid, mà khả năng này còn bị ảnh hưởng bởi một loạt các yếu tố khác như kiểu sử dụng, các đặc tính bảo vệ của nước bọt, kiểu làm sạch và nuốt nước bọt. Liên tiếp các khoảng thời gian giảm bảo vệ nước bọt và tiêu thụ các thức uống acid đồng thời dẫn đến mất rất nhiều men và ngà do tiến trình xoi mòn.

BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA

Mòn răng là một quá trình không thể đảo ngược; do đó chiến lược phòng ngừa đóng vai trò quan trọng trong việc giảm xoi mòn là tránh mất cân bằng môi trường miệng để bảo tồn mô răng còn lại, và duy trì sự an toàn và hiệu quả của điều trị phục hồi nhằm mục đích cải thiện hay sửa chữa những vấn đề do sự mất cân bằng trước đó gây ra. Phòng ngừa phải xem xét mọi yếu tố ảnh hưởng bên ngoài có thể làm thay đổi cân bằng.

Khi acid trong chế độ ăn uống được xem là yếu tố chính gây bệnh, phòng ngừa tập trung chủ yếu vào việc giảm tiếp xúc với acid. Thay đổi chế độ ăn cần được khuyến khích. Việc tiêu thụ đồ uống và thực phẩm có tính acid nên được giới hạn trong có các bữa ăn chính. Kết thúc ăn hoặc uống với sản phẩm từ sữa (ví dụ như sữa, pho mát, hoặc sữa chua không đường) có thể thúc đẩy việc làm cứng lại men răng bị mất khoáng. Sau bữa ăn, kích thích nước bọt chảy (ví dụ, nhai kẹo cao su) hoặc trực tiếp giúp giảm acid (súc miệng sau khi ăn, uống thực phẫm có tính acid) có thể giảm các tác hại của acid có trong thực phẫm. Một số thói quen ăn uống, chẳng hạn như nhấm nháp, mút hoặc giữ đồ uống trong miệng nên tránh vì sẽ kéo dài thời gian tiếp xúc acid-răng và tăng sự nhạy cảm của răng bị xoi mòn.

Các biện pháp vệ sinh răng miệng có thể ảnh hưởng đến sự tiến triển của các thương tổn xoi mòn. Chải răng được khuyến cáo đợi ít nhất 30 phút đến 1 giờ sau khi ăn và uống thực phẫm có tính acid.

Đối với bệnh nhân bị chứng chán ăn hoặc ăn vô độ, cần điều trị tâm lý hoặc tâm thần. Đối với bệnh nhân bị trào ngược, làm rõ chính xác nguyên nhân kết hợp điều trị y khoa.

ĐIỀU TRỊ PHỤC HỒI

Khi mất chất do xoi mòn đạt đến một mức độ nhất định, phục hồi trở nên cần thiết. Có nhiều lý do khác nhau để điều trị phục hồi: (1) Phục hồi lại sự toàn vẹn cấu trúc răng ; (2) Loại bỏ sự nhạy cảm; (3) Tạo lại sự thẩm mỹ; (4) Bảo vệ tủy răng không bị tổn thương. Tùy thuộc vào mức độ mòn răng, điều trị phục hồi có thể thực hiện bằng vật liệu xi măng nha khoa, nhựa composite hoặc sứ nha khoa.